Država poznata kao "Groblje carstava" jedina je zemlja koja je pobijedila Rusiju, a SAD-u nanijela "najveće poniženje u historiji"

Afganistan ima dugu historiju dominacije stranih osvajača i sukoba među zaraćenim frakcijama. Na vratima između Azije i Evrope, ovu zemlju su, između ostalih, osvojili Darije I od Babilonije oko 500. godine prije nove ere i Aleksandar Veliki od Makedonije 329. godine prije nove ere.

Mahmud od Gaznija, osvajač iz 11. vijeka koji je izgradio carstvo od Irana do Indije, smatra se najvećim afganistanskim osvajačem.

Džingis-kan je preuzeo teritoriju u 13. vijeku, ali tek u 18. vijeku područje je ujedinjeno u jednu državu.

Tokom 19. vijeka, Britanija, želeći zaštititi svoje Indijsko carstvo od Rusije, pokušala je anektirati Afganistan, što je rezultiralo nizom britansko-afganskih ratova (1838-42, 1878-80, 1919-21).

Nakon Drugog svjetskog rata Sovjeti i Amerikanci su također izvršili agresiju na ovu zemlju, koja je na kraju preživjela sve svoje osvajače.

Sovjetsko-afganistanski rat (1979–1989)

U decembru 1979. godine, Sovjetski Savez je izvršio invaziju na Afganistan kako bi podržao komunističku vladu koja se borila za opstanak, o čemu je pisao BBC. Uprkos raspoređivanju elitne 40. armije, koja je držala gradove i glavnu infrastrukturu, sovjetske snage nisu bile u stanju osigurati planinski krajolik.

Sukob: Sovjetsko mehanizirano ratovanje pokazalo se nepogodnim za borbu protiv pobunjenika u Afganistanu.

Ishod: Nakon skupe 10-godišnje kampanje koju je karakterisalo procijenjenih 15.000 sovjetskih žrtava i značajan ekonomski pritisak, SSSR se u potpunosti povukao 1989. godine, doprinoseći konačnom kolapsu sovjetske države.

Invazija na Afganistan predvođena SAD-om (2001–2021)

Nakon napada 11. septembra, koalicija predvođena SAD-om izvršila je invaziju na Afganistan u oktobru 2001. godine kako bi svrgnula talibane i demontirala Al-Kaidu.

Sukob: SAD su uspješno uklonile talibane s vlasti, ali su se našle zarobljene u 20-godišnjem ratu protiv pobunjenika. Baš kao i Sovjeti, američke i savezničke snage suočile su se s ogromnim poteškoćama u iskorjenjivanju visoko mobilnih pobunjeničkih grupa koje su djelovale na neravnom terenu i uspostavljanju stabilne centralizovane vlade.

Ishod: Navodeći dugo trajanje i ogromne finansijske i ljudske troškove, Sjedinjene Države su formalno povukle svoje vojno prisustvo u augustu 2021. godine, što je rezultiralo brzim povratkom kontrole nad zemljom od talibana. Američki predsjednik Donald Trump je ovo nazvao porazom i "najvećim američkim poniženjem u historiji".

Zaključak

Jedna država rijetko vodi isti rat dva puta u jednoj generaciji, posebno sa dvije supersile. A još je rjeđe da na kraju trijumfuje kao što je to uradio Afganistan.

┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad